Βιομηχανικό κραχ στη Γερμανία: Σε ιστορικό χαμηλό η ανταγωνιστικότητα... από το 21 στο 3 μέσα σε μόλις 2 χρόνια

Η ανταγωνιστική θέση της Γερμανίας εμφανίζει απότομη επιδείνωση, σύμφωνα με τη νέα έρευνα της Alvarez & Marsal, στην οποία συμμετείχαν υψηλόβαθμα στελέχη του επιχειρηματικού κόσμου.
Καθώς ο διεθνής ανταγωνισμός εντείνεται, η βαθμολογία της γερμανικής βιομηχανίας στον σχετικό δείκτη ανταγωνιστικότητας υποχώρησε μόλις στο 3, έναντι 11 το 2025 και 21 το 2024, σε κλίμακα από 100 έως -100. Η επίδοση αυτή αποτελεί τη χειρότερη από την έναρξη της συγκεκριμένης έρευνας το 2024.
Στην κορυφή των προβληματισμών των επιχειρήσεων βρίσκεται η γραφειοκρατία, ενώ ακολουθεί το αυξημένο ενεργειακό κόστος, όπως προκύπτει από την έρευνα της εταιρείας συμβούλων διαχείρισης σε συνεργασία με τη Γερμανική Εταιρεία Έρευνας Διαχείρισης.
Όπως δήλωσε στο Bloomberg ο διευθύνων σύμβουλος της Alvarez & Marsal, Patrick Siebert, οι μεταβολές στο παγκόσμιο εμπόριο, με βασικό παράγοντα την εντεινόμενη κινεζική ανταγωνιστικότητα, εξελίσσονται «τόσο γρήγορα και τόσο δραματικά», ώστε ορισμένοι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν είχαν εκτιμήσει ότι οι επιπτώσεις θα ήταν τόσο έντονες ήδη από το 2026 ή το 2027.
Για την εκπόνηση της μελέτης πραγματοποιήθηκαν περίπου 250 συνεντεύξεις από τον Μάιο έως τον Αύγουστο, με συμμετοχή ανώτατων στελεχών από σημαντικούς κλάδους της γερμανικής οικονομίας, μεταξύ των οποίων η αυτοκινητοβιομηχανία, η κατασκευή μηχανημάτων και εγκαταστάσεων, η χημική βιομηχανία και ο φαρμακευτικός τομέας.
Μεγάλο μέρος της γερμανικής οικονομίας βρίσκεται αντιμέτωπο με βαθιές αλλαγές. Από την αυτοκινητοβιομηχανία και τις χημικές επιχειρήσεις έως τον μεταποιητικό κλάδο, οι εταιρείες προχωρούν σε εκτεταμένη αναδιάρθρωση προκειμένου να περιορίσουν την πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει κλείσιμο μονάδων και περικοπές θέσεων εργασίας. Την ίδια στιγμή, εργαζόμενοι στις Volkswagen, Mercedes-Benz, BMW, Audi και Porsche, αλλά και σε μεγάλους προμηθευτές της αυτοκινητοβιομηχανίας, έχουν προχωρήσει σε κινητοποιήσεις λόγω της κρίσης.

Οι κλάδοι που δοκιμάζονται

Ο κλάδος κατασκευής μηχανημάτων και εγκαταστάσεων, όπως και οι χημικές και φαρμακευτικές επιχειρήσεις, είχαν βρεθεί μεταξύ εκείνων με τις καλύτερες επιδόσεις στην έρευνα του 2024. Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι πλέον αντιμετωπίζουν σημαντικές πιέσεις.
Ένα από τα βασικά προβλήματα αφορά το κόστος των εισροών. Για τον φαρμακευτικό κλάδο, επιπλέον εμπόδια αποτελούν η παραγωγικότητα της έρευνας, η ποιότητα των προϊόντων που βρίσκονται υπό ανάπτυξη και το ρυθμιστικό πλαίσιο, σύμφωνα με την έκθεση.
Παράλληλα, οι επιχειρηματίες επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση καθυστερεί στη λήψη αποφάσεων, ενώ δεν έχουν ληφθεί συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του ενεργειακού εφοδιασμού και του κόστους ενέργειας, σύμφωνα με τον Siebert. Στις προτεραιότητες των επιχειρήσεων περιλαμβάνεται επίσης η περαιτέρω ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων.
Η διεθνοποίηση της παραγωγής αποτελεί ήδη πραγματικότητα για σημαντικό μέρος των γερμανικών επιχειρήσεων: περίπου το 56% έχει μεταφέρει παραγωγική δραστηριότητα στο εξωτερικό, είτε στο σύνολό της είτε κατά ένα μέρος, ενώ το 45% έχει μεταφέρει δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης σε διεθνή κέντρα. Παράλληλα, περίπου οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις θεωρούν την ταχύτητα κρίσιμο στοιχείο ανταγωνιστικότητας, καθώς οι ανταγωνιστές από άλλες χώρες φέρνουν τα προϊόντα τους στην αγορά ταχύτερα και προσαρμόζονται με μεγαλύτερη συνέπεια στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Η προσπάθεια περιορισμού του κόστους και η ΑΙ

Παρά το γεγονός ότι το 90% των συμμετεχόντων θεωρεί πολύ ή εξαιρετικά σημαντική τη μείωση και βελτιστοποίηση του κόστους, οι επιχειρήσεις κινούνται παράλληλα προς την κατεύθυνση της διαφοροποίησης των προμηθευτών τους.
Μετά τα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες που προκάλεσε η πανδημία Covid-19, οι εταιρείες στρέφονται όλο και περισσότερο σε πολλαπλές πηγές προμήθειας, αντί να επιλέγουν αποκλειστικά τον οικονομικότερο προμηθευτή, σύμφωνα με τον Siebert. Όπως ανέφερε, η αξιοπιστία ως προμηθευτής μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερες παραγγελίες και σε πιο βιώσιμη ανάπτυξη των επιχειρήσεων.
Την ίδια ώρα, σχεδόν οι μισοί κλάδοι που συμμετείχαν στην έρευνα αξιοποιούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ άλλων για την προσομοίωση αλυσίδων αξίας, αλλά και για διαδικασίες σχεδιασμού και ελέγχου.
Ο Siebert σημείωσε ότι υπάρχει ευρεία αναγνώριση πως η τεχνητή νοημοσύνη θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα και την παραγωγικότητα της εργασίας, ενώ παράλληλα αναμένεται να καταστήσει ορισμένες θέσεις εργασίας περιττές. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, μέχρι στιγμής η ΑΙ δεν έχει οδηγήσει ακόμη στην αντικατάσταση συγκεκριμένων θέσεων εργασίας.
Η έρευνα, πάντως, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία εμφανίζονται και ορισμένες ενθαρρυντικές ενδείξεις για τη γερμανική οικονομία. Τα κορυφαία οικονομικά ερευνητικά ινστιτούτα της χώρας έχουν αυξήσει σε περισσότερο από διπλάσιο επίπεδο την κοινή πρόβλεψή τους για την ανάπτυξη κατά το τρέχον έτος, ενώ δείκτης επιχειρηματικού κλίματος ενισχύθηκε στο υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2025.

www.bankingnews.gr